Trước áp lực đầu tư hạ tầng ngày càng lớn, đặc biệt là các dự án có tính kết nối liên vùng, Sở Xây dựng TP.HCM đã đề xuất nhiều giải pháp đồng bộ nhằm tháo gỡ điểm nghẽn, rút ngắn thủ tục và đẩy nhanh tiến độ triển khai các công trình hạ tầng trọng điểm.
Chiều 16/1, Sở Xây dựng TP.HCM tổ chức Hội nghị tổng kết công tác xây dựng Đảng, chính quyền năm 2025 và triển khai nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm năm 2026, với sự tham dự của lãnh đạo UBND TP.HCM cùng đại diện các sở, ngành, đơn vị liên quan.
Theo Sở Xây dựng, năm 2026 là thời điểm TP.HCM bắt đầu triển khai Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ TP lần thứ I, nhiệm kỳ 2025–2030. Trong bối cảnh đó, phát triển đồng bộ hệ thống hạ tầng, đặc biệt là hạ tầng giao thông và hạ tầng kỹ thuật, được xác định là nhiệm vụ then chốt, đóng vai trò thúc đẩy tăng trưởng kinh tế – xã hội và mở rộng không gian đô thị.
Giai đoạn 2026–2030, TP.HCM dự kiến triển khai hàng chục dự án hạ tầng quy mô lớn, nhiều dự án cấp bách, liên vùng, liên tỉnh. Do đó, việc hoàn thiện cơ chế chính sách, đổi mới cách thức tổ chức thực hiện và tháo gỡ vướng mắc trong đầu tư xây dựng là yêu cầu cấp thiết.
Sở Xây dựng cho biết sẽ tiếp tục phát huy hiệu quả các cơ chế, chính sách đặc thù do Trung ương ban hành, trong đó có Nghị quyết 24-NQ/TW, Nghị quyết 31-NQ/TW, đặc biệt là Nghị quyết 98/2023/QH15 và Nghị quyết 260/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung.
Trên cơ sở đó, TP.HCM sẽ rà soát, điều chỉnh quy hoạch phù hợp đơn vị hành chính mới; lập Quy hoạch tổng thể TP.HCM theo Nghị quyết 98; triển khai Quy hoạch TP.HCM thời kỳ 2021–2030, tầm nhìn đến năm 2050; đồng thời điều chỉnh Quy hoạch chung TP.HCM đến năm 2040, tầm nhìn 2060 để làm nền tảng triển khai các dự án đầu tư xây dựng.
Việc tuyến metro số 2 (Bến Thành – Tham Lương) chính thức khởi công ngày 15/1 được xem là minh chứng rõ nét cho hiệu quả của cơ chế đặc thù trong rút ngắn thủ tục và đẩy nhanh tiến độ dự án.
Một trong những giải pháp trọng tâm được Sở Xây dựng đề xuất là áp dụng linh hoạt hình thức lựa chọn nhà đầu tư, nhà thầu đối với các dự án, gói thầu cấp bách.
Theo đó, TP.HCM sẽ xem xét chỉ định thầu hoặc chỉ định thầu rút gọn theo Nghị định 214/2025/NĐ-CP đối với các dự án giao thông liên vùng, chống ùn tắc, chống ngập; đồng thời triển khai theo mô hình hợp đồng chìa khóa trao tay hoặc tổng thầu EPC nhằm bảo đảm tiến độ và chất lượng công trình.
Đối với các dự án đầu tư theo phương thức PPP, Sở Xây dựng phối hợp Sở Tài chính tham mưu áp dụng hình thức lựa chọn nhà đầu tư trong trường hợp đặc biệt theo Luật PPP, ưu tiên các dự án kết nối quan trọng như Vành đai 3, Vành đai 4, cầu Cần Giờ, cầu Phú Mỹ 2.
Về nguồn vật liệu xây dựng, Sở Xây dựng kiến nghị Sở Nông nghiệp và Môi trường tiếp tục rà soát, phê duyệt các mỏ khoáng sản đủ điều kiện khai thác, điều chỉnh giấy phép để nâng công suất các mỏ còn trữ lượng, bảo đảm nguồn cung cát, đá, vật liệu san lấp cho các dự án trọng điểm.
Bên cạnh đó, TP.HCM sẽ tăng cường phối hợp liên vùng với các địa phương như Đồng Tháp, Vĩnh Long, đồng thời nghiên cứu phương án sử dụng cát nhập khẩu nhằm đáp ứng nhu cầu thi công các công trình lớn.
Công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng tiếp tục được xác định là khâu then chốt. Các sở, ngành sẽ rà soát, đề xuất mô hình tổ chức phù hợp nhằm đẩy nhanh tiến độ bàn giao mặt bằng theo Chương trình hành động số 03-CTrHĐ/TU của Thành ủy.
Song song đó, Sở Xây dựng sẽ đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý đầu tư xây dựng, ứng dụng BIM, GIS, hệ thống camera và trí tuệ nhân tạo để theo dõi tiến độ, kiểm soát chất lượng công trình.
Sở cũng sẽ xây dựng hệ thống phần mềm quản lý cơ sở dữ liệu dự án đầu tư xây dựng, áp dụng thống nhất trên toàn địa bàn TP.HCM, phục vụ điều hành các dự án hạ tầng trọng điểm.
Giai đoạn 2026–2030, TP.HCM đặt mục tiêu tỷ lệ đất giao thông đạt 16–26% trên đất xây dựng đô thị; ưu tiên đầu tư 77 dự án hạ tầng trọng điểm với tổng vốn hơn 1,7 triệu tỷ đồng. Danh mục gồm 11 dự án đường sắt đô thị, 51 dự án đường bộ, 14 dự án hạ tầng kỹ thuật và 1 dự án đường thủy.
Trong đó, 11 dự án đang thi công có tổng vốn gần 130.000 tỷ đồng; 29 dự án đã phê duyệt chủ trương đầu tư với vốn hơn 1 triệu tỷ đồng; 31 dự án đang lập hồ sơ đề xuất với vốn hơn 256.000 tỷ đồng; và 6 dự án chưa được giao nhiệm vụ chuẩn bị đầu tư, tổng vốn gần 270.000 tỷ đồng.
Sở Xây dựng TP.HCM cho biết sẽ tiếp tục tham mưu cơ chế, chính sách nhằm đẩy nhanh tiến độ thi công và giải ngân. Dự kiến năm 2026 sẽ khởi công khoảng 19 dự án, hoàn thành 4 dự án và tăng tốc triển khai các dự án còn lại, bảo đảm chất lượng và tiến độ giai đoạn 2026–2030.